‘Ik ben makelaar in koffi, en woon op de Lauriergracht, NO 37.’ Met deze woorden van Batavus Droogstoppel, makelaar in koffie, opent het meest vermaarde boek uit de Nederlandse literatuur. Het is een aanklacht tegen de koloniale wantoestanden in de negentiende eeuw in Nederlands Indië, ‘het prachtig rijk van Insulinde dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd’. Multatuli schreeuwt het op het eind van het boek uit: ‘De Javaan wordt mishandeld!’
Uiteraard krijgt dit hoofdwerk uit de canon de aandacht die het verdient in mijn lessen Nederlandse Letterkunde aan de zesde klas van het VWO. Op mijn vraag aan een leerling wanneer hij dacht dat het boek geschreven was, antwoordde hij na enig nadenken: ‘In 1600’. Er ging toen een alarmbelletje af in mijn hoofd: waren mijn lessen zo slecht of was er iets meer aan de hand? In het slechtste geval beide.
Ik moest aan dit waargebeurde voorval tijdens een les in het najaar van 2011 denken, toen ik vernam dat de pabo strenger gaat selecteren bij de poort. De Commissie Kennisbasis Pabo heeft onlangs in haar rapport ‘Een goede basis’ geadviseerd om de toelatingseisen voor de pabo, maar lees het hbo, aan te scherpen. Er moet een ‘kerncurriculum’ komen en de bestaande landelijke taal- en rekentoetsen moeten worden uitgebreid met Engels, aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek. Er gaat kennelijk veel mis in het middelbaar onderwijs, inclusief het mbo.
In de jaren zestig werd de Mammoetwet ingevoerd in het middelbaar onderwijs, wat tot gevolg had dat het aantal voor de leerling verplichte examenvakken drastisch werd teruggeschroefd. Naar mijn idee was dit hét waterscheidingsmoment in het Nederlandse onderwijs. Moesten bijvoorbeeld voorheen leerlingen nog eindexamen doen in drie moderne vreemde talen, nu hoefde dat er nog maar een te zijn. En natuurlijk kozen de meesten Engels, want Frans was te moeilijk en Duits was fout. Onlangs rekende een econoom ons voor dat deze beslissing Nederland miljarden heeft gekost, gezien onze nauwe economische verbondenheid met en afhankelijkheid van onze grote broer Duitsland.
Arnon Grunberg benadrukte onlangs in zijn ‘Voetnoot’ op de voorpagina van de Volkskrant het belang van schoolvakken als aardrijkskunde en geschiedenis kernachtig met de woorden: ‘We komen niet van onder een steen uitgekropen als we geboren worden.’ Waarmee hij wilde zeggen dat elk mens deel uitmaakt van de geschiedenis, met een voor- en een achterkant, een verleden en een toekomst. Het is zijn plicht om te weten waar hij vandaan komt en besef te ontwikkelen waar hij naar toe gaat.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten