De babyboomer-docent zwaait af

Het gezag van de leraar beweegt zich op een hellend vlak. Twintig jaar geleden scoorde hij nog een dikke 8, nu is de waardering voor zijn gezag ruim een punt lager. Een 7. Eigenlijk niet slecht, als je beseft dat er al tientallen jaren aan zijn stoelpoten wordt gezaagd. Toch voelt iedereen wel aan dat er iets aan de hand is.

Het gezag van de leraar stoelt op drie zaken: natuurlijk overwicht, contact met de leerlingen en last but not least vakkennis. Het landelijke onderwijsbeleid heeft er de laatste decennia aan bijgedragen dat dit behoorlijk is afgenomen: de onderwijsvernieuwingen hebben veel schade aangericht, helaas. Vindt u dat de ellende bij Ritzen begin jaren negentig begint, of ging het al mis met de invoering van de Mammoetwet halverwege jaren zestig, minister Cals weet u nog wel? Maar Deetman met zijn HOS-nota halverwege jaren tachtig past ook wel in dit treurige rijtje. Daardoor werd het imago en het maatschappelijk aanzien én gezag van het lerarenberoep definitief onderuit geschopt. Bent u eerstegraads of academisch gevormd: fijn voor u, maar ons onderwijs kan er verder niets mee. O tempora, o mores!
De docenten van de babyboomgeneratie zijn volop aan het afzwaaien. Een braindrain van jewelste, want deze lichting is over het algemeen nog hoogopgeleid. Hun vervangers hebben veelal een lagere opleiding achter  de rug, of een halve en zelfs geen. Daar is een jaar of tien geleden een nieuwe term voor bedacht. Je bent als docent in zo´n geval dan wel niet lesbevoegd, maar wel lesbekwaam. In het mbo gaat om al om 15% van het lerarencorps. Corps, mooi woord dat de goeie ouwe tijd van de docent adequaat weergeeft. De meeste docenten nieuwe stijl, dus zonder lesbevoegdheid, worden tegenwoordig geworven in het bedrijfsleven, de zorg of de overheid, niet op de lerarenopleidingen. Veel van hen hebben na hun aanstelling geen aanvullende lerarenopleiding gevolgd. De Onderwijsraad vindt dit een zorgelijke ontwikkeling en de MBO Raad onderschrijft dit. Daarom heeft die eind vorig jaar met staatssecretaris Zijlstra afgesproken dat het aantal leraren in het mbo met een masteropleiding omhoog moet. De MBO Raad zegt heel blij te zijn met mensen uit het bedrijfsleven die in het mbo willen lesgeven, maar vindt het behalen van een onderwijsbevoegdheid noodzakelijk. Gelukkig zien we in de Onderwijsgroep Tilburg steeds meer docenten die met het behalen of opwaarderen van hun bevoegdheid bezig zijn, al dan niet ondersteund door de lerarenbeurs. Laatst kwam ik er nog een tegen in de studentenkantine van de UvT.