De school wordt weer een docentenzaak

“Varkens worden niet zwaarder door ze vaker te wegen en scholen worden niet beter door de resultaten te meten.” Zegt René Kneybers, docent aan het vo-Oosterlichtcollege in Nieuwegein in het Onderwijsblad van deze week. Samen met Jelme Revers, docent aan de innovatieve vo-school UniC in Utrecht, is hij een boek over lesgeven aan het schrijven met als (voorlopige) titel ‘Het alternatief: een gids naar goed werk in het onderwijs’.  Zij pleiten ervoor om het onderwijs weer aan de docent terug te geven. Zij  vroegen  aan de Onderwijsraad waarom daar geen docenten zitting in hebben. Het antwoord luidde dat docenten geen wetenschappelijke expertise hebben en te weinig maatschappelijke inbreng. De Onderwijsraad is een invloedrijk adviesorgaan dat de regering adviseert op het gebied van onderwijs en is bijna een eeuw geleden opgericht. De tien leden ervan zijn allemaal op éen na academici. Al kun je de academici binnen de Onderwijsgroep Tilburg op twee handen tellen ze zijn er wel, en in den lande zijn er vast nog meer werkzaam in het onderwijs. ‘Te weinig maatschappelijke inbreng’ kan twee dingen betekenen. Of het is inderdaad zo en blijkt de expertise van de docent beperkt te blijven tot het klaslokaal en of ten hoogste tot de schoolorganisatie waarin hij werkt. Of het is niet waar en wordt de maatschappelijke inbreng van de docent niet onderkend of onderschat. Een antwoord hierop is niet een-twee-drie te geven, maar wellicht verschaft het Lerarenregister hierover binnen afzienbare tijd duidelijkheid. Wat mij altijd weer prettig verrast en vaak ook imponeert is de uiteenlopendheid van maatschappelijke en vaak ook creatieve ‘bijbanen’ waar mijn collega-docenten in bezig zijn. De een is zangeres, de ander is wethouder en weer iemand anders heeft een adviesbureau of vliegt in zijn vrije uren als instructeur. Als dat geen brevet van maatschappelijk vermogen is. Er wordt daarnaast door hen ook heel wat  af geschoold. Naast hun baan. Wel staat vast dat het maatschappelijke aanzien van de docent de laatste dertig jaar flink gedaald is. Ligt daar wellicht een verband met de onderwijsvernieuwingen die in die tijd over hem en haar zijn uitgestort? Jelme Revers en René Kneybers denken daar wel zo over. Onderwijs wordt eenzijdig als een managementobject beschouwd, een beheerszaak. En hoe controleer je dat onderwijs? Met behulp van cijfers: zoveel geslaagden, zoveel uitvallers, zoveel klokuren les. Het gaat veel te weinig on de echte onderwijsinhoud. Er is zodoende een tweedeling gegroeid tussen leidinggevenden en onderwijsuitvoerenden. Zo werden de laatsten op het dieptepunt van de afgelopen jaren genoemd. Terwijl voorheen juist voor onderwijs altijd de synergie heeft bestaan van de schooldirecteur en de docent. De eerste gaf ook gewoon les en de tweede bemoeide zich gevraagd en ongevraagd overal tegen aan. Tot die kleine koning verbannen werd naar het klaslokaal, om er niet meer uit te komen, en de directeur, die liet er zich niet meer in zien. Maar het wordt weer lente in onderwijsland, het tij is aan het keren. Twee weken terug verzorgde de voorzitter van het College van Bestuur van de Onderwijsgroep Tilburg een les in een van mijn klassen. Het high-potentialprogramma 2 Excellente docent is opgestart. Aanmelden!