Niet lullen, maar poetsen!

Veel studenten hebben op den duur een broertje dood aan reflecteren, want in veel middelbare en hogere beroepsopleidingen bestaat er een overload aan verbale verantwoording. Mondeling of schriftelijk. Als docent krijg ik de indruk dat we onze studenten tot quasi onderwijskundigen willen opleiden. Hij (of zij) wordt voortdurend gefocust op het bewust worden en expliciet maken van zijn (haar) leerproces. Dat kan nut hebben, maar overdaad schaadt ook hier. Studenten kunnen zo met hun bewustwording richting beginnend beroepsbeoefenaar bezig zijn, dat ze er hetzij faalangstig van worden of er zo van gaan balen dat ze er daarom soms de brui aan geven. En dan bedoel ik niet alleen aan het reflecteren, maar zelfs aan hun opleiding. 

 

Uit reflectie blijkt vaak meer hoe verbaal vaardig een student is, dan of hij ook werkelijk in het aanstaande beroep kan functioneren. Mijn eigen studenten hebben het er aan het eind van hun opleiding wel mee gehad, verzuchtend: wat moet ik nu weer gaan vertellen?  Gelukkig beschikken zij over het algemeen over een goede taalvaardigheid, waardoor zij over voldoende sociaal kapitaal beschikken om de reflectiehobbels te nemen. Maar echt leuk of nuttig (blijven) vinden. Nee. 

Hoe moet het dan wel? Ik had er het laatst met een collega over, die vindt studenten ook wat zeurderig worden van al dat reflecteren, doordat tijdens de gesprekken op iedere slak zout wordt gelegd, niet in de laatste plaats ook op de docent of de stagebegeleider. Zij acht het beter om de student al doende aan een werkopdracht over zijn aanpak te laten vertellen. Werkende weg, zo gezegd. 

Mijn school is vorig jaar op de vingers getikt, omdat de BPV-examens van een bepaalde opleiding nogal verbaal van inhoud waren. Dit jaar zijn we bezig om van deze schrijfexamens grotendeels weer echte praktische proeven van bekwaamheid te maken. Het afnemen ervan vergt meer georganiseer, maar de resultaten zijn zowel voor student als docent bevredigender.