Ik ben een loser

De economische crisis maakt ons kwetsbaar. Was de maatschappij in de tijd van voor de kredietcrisis nog overzichtelijk opgedeeld in winners en losers, nu beseffen we maar al te goed dat we zomaar van de ene op de andere dag zelf ook een loser kunnen worden. Dit nadeel heeft ook een voordeel, want het nieuwe inzicht dat we zelf ook loser kunnen zijn in ons leven, maakt dat we voor de losers van vandaag wel meer begrip kunnen opbrengen. Ook al staan we nu nog aan de goede kant, want als winner heb je natuurlijk je vaste baan. Een zetzetpeeër zit tussen de loser en de winner in.

We worden weer een beter mens: in tijden van crisis leren we beseffen dat we elkaar nodig hebben, omdat je zelf ook graag hulp ontvangt als het je tegenzit. In mijn jeugd werd door mijn goede ouders hoog opgegeven over de samenhorigheid onder mensen tijdens de oorlogsjaren en in de jaren van de wederopbouw. De mensen gingen er samen tegenaan en ze keken niet op een uurtje om het kostje bijeen te scharrelen, waarbij je ook de ander het zijne gunde, want je had elkaar nodig.
Een bijwerking van de winners-maatschappij van voor de crisis was het elkaar afzeiken op internet en op tv. De effecten daarvan ijlen nog wel na, alleen bad-asses en vereenzaamden doen er nog aan mee. Want de meeste mensen zijn er intussen wel klaar mee, aldus internetgoeroe Franciscus van Jole. Die kwalijke winnaarsmentaliteit is vervangen door een groeiende solidariteit en een maatschappelijk breed gedeeld mededogen met elkaar.
De zwarte keerzijde van de crisis van nu is dat mensen die vrezen voor hun baan zich regelmatig met klachten melden bij de bedrijfsarts. ‘Werknemer psychisch ziek door de crisis’, kopt het Brabants Dagblad onlangs op de voorpagina. En het vervolgt in de lead: ‘De kans op overspannenheid, burn-out, alcoholmisbruik, depressie en zelfmoord neemt toe door de crisis.’ Onze gezondheid heeft te lijden onder het economische zware weer van de laatste jaren. Volgens het artikel is de beste overheidsmaatregel het verhogen van de accijnzen op alcoholische dranken. Een weinig hoopgevende conclusie.
De Amerikaans-Libanese schrijver Nassim Nicholas Taleb beschrijft in zijn boeken ‘The black swan’ en vooral ‘Antifragile’ de nieuwe levenshouding voor de 21^e eeuw. We gaan een zeer onzekere tijd tegemoet waarin de idee van de verzorgingsstaat snel vergeten zal worden. We zullen ons moeten wapenen tegen de wisselvalligheden van het lot. Organisaties zullen niet meer robuust moeten zijn, maar ‘antifragiel’, soepel meebewegend met de schommelingen van de krijgskans, en niet broos en breekbaar. De robuuste organisatievorm, ik hoorde Doekle Terpstra, voorzitter van het college van bestuur van InHolland deze nu nog populaire managementterm gebruiken, is niet flexibel genoeg.