Eigenlijk zijn we best goed!

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) vindt in een half november verschenen rapport dat het Nederlandse middelbaar beroepsonderwijs (mbo) tot de beste beroepsopleidingeninstituties ter wereld behoort. Zelfs Chinezen komen naar ons kijken. Daar kijkt de lezer vast van op, maar het staat er echt. Het rapport maakt echter wel de kanttekening dat vooral de niveau 4-opleidingen tot de uitblinkers behoren, terwijl de niveau 3-  en niveau 2- opleidingen vergeleken met mbo-4 wat minder blijken te zijn, maar nog steeds goed op peil. Over de niveau 1-opleidingen toont het rapport zich wat bezorgd en het twijfelt aan de effectiviteit ervan voor de arbeidsmarkt. Een minpunt vindt de OESO ook dat de niveau 1-opleidingen een negatieve spin-off hebben voor de beeldvorming van niveau 4-opleidingen.

Internationaal blijken ‘we’ het erg goed te doen: opleidingen op mbo-4 staan op hetzelfde niveau als sommige Amerikaanse universiteiten. Een tijd geleden al werd hier bij ons het idee gelanceerd om niveau 3 en niveau 4 enkel nog als mbo te betitelen. En er gingen zelfs stemmen op om het mbo als ‘eretitel’ enkel te reserveren voor niveau 4-opleidingen. Happy days are here again: toen scholen als mts, meao, mds en mdgo nog in aanzien stonden. Minister Jet Bussemaker wil eerst de zaak nog eens uit laten zoeken; ze ziet er schijnbaar niet zoveel in.

De Tweede Kamer blijkt vooralsnog niet overtuigd van het middelbaar beroepsonderwijs: het zou opleiden voor ‘banen van gisteren en niet van morgen’. Ook het bedrijfsleven kankert al jaren over het mbo. De oordelen over het mbo lopen binnen- en buitenlands nogal sterk uiteen. Jan van Zijl van de MBO Raad is boos over al de negatieve karikaturen. De werkelijkheid van de beroepenvelden waar het mbo voor opleidt is namelijk complex. Banen van morgen blijken over tien jaar al banen van gisteren te zijn. Een mismatch is gauw gemaakt. Van Zijl en Bussemaker maken zich er dan ook sterk voor om mbo-studenten zo generiek en flexibel mogelijk voor hun ongewisse maar spannende arbeidstoekomst op te leiden. En blijkbaar doen we dit in de ogen van de Chinees zo goed dat hij naar ons komt kijken.