Schabbernakken zijn geen labbekakken!

Mijn Vlaamse collega laat zich in een overleg ontvallen: ‘Ik grijp hem bij zijn schabbernak!’ Schabbernak? Wij ‘Ollanders’ zouden zeggen: ‘Ik pak hem bij zijn lurven!’  Schabbernak klinkt in mijn oren wat gemoedelijker dan lurven; er klinkt enig mededogen in door. Er wordt niet dóór gepakt zoals bij lurven.

‘Hier spreekt men Nederlands’, heette vroeger een programma op de BRT, de Belgisch-Nederlandse tv-omroep van weleer. Schabbernak? Lurven? Is dat goed Nederlands? Ja, maar wat betekenen die woorden en waar komen ze vandaan? De herkomst van lurven is onbekend, zegt Van Dale’s etymologisch woordenboek, maar schabbernak is goed te herleiden. Letterlijk zou het schurftnekje kunnen betekenen. Er zitten de woorden krabben en nek in. De gewone woordenboekbetekenis is echter weer 1. oud rafelig kledingstuk, én 2. kwajongen, straatjongen. De associatie van beide woorden met schurftnekje zijn makkelijk te maken: armoede. 

Ach Vlaanderen, uw taal is zo schoon en zacht. Ik kan me niets mooier voorstellen dan een jonge ‘signora’ in Antwerpen, die mij, verdwaald in ’t stad, de weg uitlegt.  Het Goede Doel overwoog niet voor niets in de tijd van de kruisraketten in de jaren tachtig in België een goed heenkomen:  

`k Heb getwijfeld over België
Omdat iedereen daar lacht
`k Heb getwijfeld over België
Want dat taaltje is zo zacht 

De titel van deze blog luidt: Schabbernakken zijn geen labbekakken! Andere woorden voor labbekak zijn: klaploper, lapzwans, nietsnut, flierefluiter, uitvreter, etc. Zie verder het Bargoens woordenboek of het Woordenboek van de platte taal. Dat laatste bestaat ook! Etymologisch stamt labbekakken van likken, slobberen en kakelen, maar de associatie met poep dringt zich onwillekeurig op. Labbekak zou dan zoiets kunnen betekenen als hielenlikker, of grof: kontlikker (Woordenboek van de platte taal!). Het gewone woordenboek zegt 1. babbelaar, kwaadspreekster, 2 bang, slap persoon.

Waarom Hans de Boer, de voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO/NCW, uitkeringstrekkers labbekakken noemt is hiermee taalkundig duidelijk gemaakt. Maar in mijn optiek zijn deze schabbernakken geen labbekakken.