Cut the crap!

Onlangs werd in de krant ervoor gepleit het hele circus van functioneringsgesprekken en beoordelingsgesprekken maar af te schaffen. Ze passen niet meer bij deze tijd en leveren voor de gesprekspartners hoofdzakelijk frustraties op, omdat er na verloop van tijd altijd wel iets mis is gegaan. En wat mis gaat blijft het langste hangen, ook al ging er nog zo veel goed. Ook tijdens de Tweedaagse van het Platform Medezeggenschap begin oktober werd hiervoor door enkele key note sprekers gepleit.

De jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw was de tijd van vrijheid, blijheid, creativiteit en niet onbelangrijk: vrije, maar ook onveilige, seks. Maar daarover een andere keer: zaken gaan ook in dit geval voor het meisje. 

In de jaren tachtig en negentig probeerden we weer wat greep te krijgen op al het vrolijke jolijt, dat niet zelden ontspoorde in mallotigheid. De jaren nul (2000-2010) maakten ons in dit streven tot ware control-freaks, iets waarvoor prof. Paul Frissen al halverwege dat decennium waarschuwde. Ik hoorde zijn intelligente boutade tegen al dat dwangmatig controleren van elkaar aan tijdens een ICT-conferentie in Eindhoven: ‘Stop met die bull-shit!’, riep hij vanaf zijn spreekgestoelte maar niemand luisterde. Integendeel, we verfijnden met obsessieve overgave ons controle-instrumentarium, en de ‘bilatjes’ van weleer tussen baas en medewerker woekerden uit tot heuse gesprekkencyclussen met bijbehorende formulieren en afvinklijsten. 

De jaren tien (2010-2020) laten (gelukkig) weer een omslag zien. We willen met zijn allen  af van dat wederzijds checken van het behalen van targets, en zoeken een nieuwe vrijheid. Niet de vrijheid-blijheid van de swinging sixties, maar een vrijheid die ons aan elkaar verplicht. En zonder de tot nu toe gebruikelijke bullshit. 

Controle is in essentie gebaseerd op wantrouwen, waarvoor we kennelijk alle reden hebben. De afgelopen decennia hebben ons sadder but wiser gemaakt, maar we zijn in onze ijver en vlijt doorgeslagen. Wat iedereen op zijn klompen aanvoelt. We willen weer terug naar vroeger, maar dan anders. Semper idem, sed aliter, zeiden de oude Romeinen: alles blijft hetzelfde, maar steeds weer anders. 

De zelfbewuste, goedopgeleide professional wil serieus genomen worden, en vertrouwen krijgen. Het management en bestuur zijn daarbij niet leidend, maar dienend. Bij tijd en wijle praten heren en mevrouwen elkaar bij, maar dan zonder format.