zondag 11 maart 2012

Hersenhoos

Een brainstormsessie levert zelden een bruikbaar idee op. Dat komt omdat er factoren in meespelen die het denkproces belemmeren. Denken doe je het best in je eentje. Welke factoren zijn dat? Nou, bepaalde groepsdynamische aspecten, zoals vooringenomenheid ten opzichte van elkaar. Onderwijs staat erom bekend dat mensen langdurig, vaak jarenlang, op dezelfde plek werken of in dezelfde setting, zoals de school of het team. Dat maakt dat voor ons niet zozeer belangrijk wordt wat iemand zegt, maar wie het zegt. En dat maakt weer dat we niet meer echt naar elkaars ideeën willen luisteren. We weten al van tevoren wat iemand gaat zeggen. Denken we. Een ander groepsdynamisch element is ‘de pikorde’. Niet zozeer is van belang wat iemand voor een nieuw idee heeft, maar wat zijn plaats is in de schoolhiërarchie of in de team-ranking. Hoort hij niet tot de inner circle, dan kan-ie het schudden en valt zijn voorstel als een dood vogeltje uit de lucht. Wanneer de teamverhoudingen nog niet uitgekristalliseerd zijn dan vindt er een soort meningenstrijd plaats, die er uiteindelijk tot zal moeten leiden welk ideeëngoed de boventoon gaat voeren. Van de politiek weten we dat deze meningenbotsing het denkproces ook niet ten goede komt. En vaak spelen hierbij ook actoren of factoren van buitenaf een grote rol. In de politiek is dat de achterkamertjesbesluitvorming (scrabble!),en in het onderwijs was dat lange tijd het transformatieproces naar het competentiegericht leren.  Je kon roepen wat je wou, het moest en het zou.
De beste ideeën worden in afzondering geboren, op kleine kamertjes, met de benen op tafel. Soms zelfs in het kleinste kamertje of ’s avonds voor het slapengaan, als je eens niet ‘de weemoedigheid die niemand kan verklaren, en die des avonds komt, wanneer men slapen gaat’
[1] heeft bekropen.
Natuurlijk moeten die nieuwe ideeën op enig moment uitgewisseld worden. Dat kan het beste geschieden bij de koffieautomaat. Wass ich noch zu sagen hätte dauert eine Zigarette, und ein letztes Glass im Stehen, zingt Reinhard May ons elke doordeweekse avond toe. Of ergens in de wandelgangen of buiten tijdens een wandelingetje rond de school. Wist je dat het idee voor Twitter in een park in San Francisco geboren is?



[1] Willem Elsschot: Het huwelijk


Geen opmerkingen:

Een reactie posten