Nederlands in het mbo

Het ´Steunpunt Taal & Rekenen mbo´ organiseert dit voorjaar workshops met als onderwerp ´Voorbeeldexamens Nederlands´. Mbo-docenten Nederlands leren elkaar onder begeleiding vaardigheden aan om taalexamens te construeren en te beoordelen. Vorige week bezocht ik zo´n bijeenkomst in ´s-Hertogenbosch. Het was een leerzame bijeenkomst; niet in de laatste plaats vanwege de contacten die je met de docenten in het land (variant op Wiegels ‘de mensen in het land’) kunt leggen. Behalve waardering van de deelnemers voor de training was er ook kritiek op de nieuwe opzet van de examens. Steen des aanstoot is de papierwinkel die deze met zich mee gaat brengen. Neem nou de examenformats.  Met als motivatie ‘transparantie’ lijken deze toch vooral bedoeld om als schoolorganisatie je zoveel mogelijk in te dekken tegen juridische claims van leerlingen of hun ouders. Een taalexamen moet van voor tot achter schriftelijk verantwoord worden. Waar je vroeger twee kantjes nodig had voor een schriftelijke toets, heb je er nu het vijfvoudige van nodig. Het overgrote deel van zo´n taalexamen wordt gevuld door protocollaire informatie, het overblijvend deel behelst het examen zelf: de vragen.  De formats die door Cinop in ontwikkeling gebracht worden omvatten zes delen. Je kunt je afvragen wie hiermee gediend is, behalve de juristerij. De kwaliteit van het examen zal er niet door verbeterd worden. Het oog van de meester wil ook wel wat.
Het examen Nederlands omvat maar liefst vijf, en in voorkomende gevallen zelfs zes taalvaardigheden. Geëxamineerd wordt in Spreken, Gesprekken voeren, Luisteren, Lezen, Schrijven en Taalverzorging. Deze deelexamens vergen tijd en inspanning van de organisatie, dus niet alleen van de docenten. Te meer omdat in de opzet ook de herkansingen moeten worden meegenomen. Het lijkt erop dat het allemaal wat over de top is. Beter ware het geweest als men zich beperkt had tot de taalvaardigheden Lezen en Schrijven, want uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat daar voor de meeste van onze leerlingen de grootste problemen liggen.